Τα τελευταία τρία χρόνια η χώρα μας περνάει από μια κρίση καμπή. Έχει γίνει κατανοητό πλέον ότι η λεγόμενη οικονομική κρίση έχει επηρεάσει και απασχολεί όχι μόνο την Ελλάδα αλλά ολόκληρη την Ευρώπη. Η ζωή μας έχει αλλάξει και αυτό είναι κάτι το οποίο γίνεται αντιληπτό στην καθημερινότητά μας.

Φυσικά εν μέσω αυτής της κατάστασης , αντιλαμβανόμαστε ότι από τις πρώτες έννοιες που χάθηκε είναι η ποιότητα ζωής. Η ιδέα της ποιότητας της ζωής έχει λάβει σημαντική θέση στις κοινωνιολογικές επιστήμες από το 1979 και είναι μια ευρεία έννοια που αφορά τη συνολική ευημερία ενός ατόμου στην κοινωνία. Οι πολίτες κοιτούν πρώτα από όλα να καλύψουν τις βασικές ανάγκες αυτών και των οικογενειών τους , βάζοντας στην άκρη οτιδήποτε άλλο. Δεν υπάρχουν, πλέον, οι κατάλληλες προδιαγραφές για σωστή και επαρκή διατροφή, για ένδυση, υπόδηση, για διασκέδαση και ψυχαγωγία, εκπαίδευση.

Η έννοια της κρίσης έχει αποδοθεί με πολλούς τρόπους. Χρησιμοποιείται ακόμα και απλούς ανθρώπους στην καθημερινή τους ζωή προκειμένου να περιγράψουν ότι έχουν έρθει αντιμέτωποι με ένα δύσκολο πρόβλημα, ότι περνούν μια κρίσιμη φάση.

Στις φτωχότερες χώρες, καθώς και για τις φτωχότερες ομάδες, οι επιπτώσεις της κρίσης είναι συνήθως πιο έντονες σε σύγκριση με άλλες πληθυσμιακές ομάδες.

Η κακή ποιότητα ζωής που αποφέρει η οικονομική κρίση οδηγούν αναπόφευκτα στην εμφάνιση αρκετών διαταραχών της ψυχικής ισορροπίας όπως στρες και άγχος τα οποία οδηγούν κάποιες φορές  στην κατάθλιψη. Άλλες  ψυχολογικές διαταραχές που κάνουν έντονη την εμφάνισή τους είναι η κατάχρηση εξαρτησιογόνων ουσιών όπως αλκοόλ και ναρκωτικές ουσίες καθώς και ποιο σοβαρά προβλήματα –οι τάσεις και τα περιστατικά αυτοκτονίας .

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προβλέπει ότι μέχρι το 2020 η κατάθλιψη θα είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα υγείας στον αναπτυσσόμενο κόσμο.  Η κατάθλιψη είναι δύο φορές πιο συχνή στις γυναίκες σε σύγκριση με τους άνδρες.
Η οικονομική κρίση σήμερα και  η αναστάτωση που αυτή επιφέρει στο βιοτικό μας επίπεδο και τις σχέσεις μας θεωρείται ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας για τη συνεχή αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης.

Η κρίση έχει κλονίσει όχι μόνο την αίσθηση της οικονομικής ασφάλειας των ατόμων αλλά κυρίως την πίστη τους  στην ακεραιότητα των θεσμών και των ηγεσιών. Δεδομένου ότι το χρήμα είναι ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα του πολιτισμού μας, τα οικονομικά θέματα όπως είναι προφανές συνδέονται στενά με την αίσθηση της ασφάλειας, την αυτοεκτίμηση, την προσωπική ταυτότητα, την ισχύ, την ελπίδα και πολλά ακόμα. Επομένως πολλοί υποφέρουν από κατάθλιψη ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης.

Είναι καλά γνωστό ότι το εισόδημα, η μόρφωση και το επάγγελμα είναι καθοριστικοί κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία μας. Τώρα συσσωρεύονται διάφορα ερευνητικά στοιχεία που δείχνουν ότι τα χρέη κάθε μορφής, δάνεια ή πιστωτικές κάρτες πρέπει να περιλαμβάνονται στους παράγοντες που επηρεάζουν ουσιαστικά τη σωματική και την ψυχική υγεία των ανθρώπων.

Η απασχόληση είναι ένας από τους βασικότερους τομείς, οι οποίοι πλήττονται κατά τη διάρκεια μιας οικονομικής κρίσης και ως εκ τούτου το ήμισυ σχεδόν των εργατών βρίσκονται σε κατάσταση εργασιακής ανασφάλειας και φυσικά αυξάνει το ποσοστό αυτών που τελικά οδηγούνται σε απώλεια της εργασίας τους.

Τα τελευταία 20 χρόνια σε όλες τις σχετικές μελέτες φαίνεται ότι η ανεργία, η ανασφάλεια στην εργασία και η απώλεια εισοδήματος για διαβίωση έχουν σημαντική επίδραση στην υγεία. Αιτιολογικές ερμηνείες αυτού του φαινομένου αποτελούν η φτώχεια, το στρες, οι επιβλαβείς για την υγεία συμπεριφορές όπως η κατάχρηση αλκοόλ, καπνίσματος και ναρκωτικών αλλά και οι ειδικές συνθήκες εργασίας (μη ικανοποιητική εργασία, υποβαθμισμένη θέση) . Η απώλεια εργασίας καταλαμβάνει την 8η θέση μεταξύ των 42 πιο στρεσογόνων γεγονότων και ως εκ τούτου, σε ότι αφορά στη ψυχική υγεία, μειωμένα επίπεδα ευεξίας, μεγαλύτερη συχνότητα ψυχικών διαταραχών, κατάθλιψης και συνεπακόλουθων βίαιων συμπεριφορών διαπιστώθηκαν σε όλες τις μελέτες που συνέκριναν ανέργους με εργαζομένους όλων των ηλικιών και των δύο φύλων. Τα πορίσματα αυτά δικαιολογούνται ακόμη περισσότερο εφόσον, σύμφωνα με τη θεωρία της Βρετανής κοινωνικής ψυχολόγου «Jahonda» η απώλεια εργασίας συνεπάγεται εκτός της οικονομικής ανέχειας και άλλες «λανθάνουσες συνέπειες» όπως η απώλεια χρόνο οργάνωσης της ημέρας, ανταλλαγής εμπειριών και επαφής, στόχων και επιδιώξεων, ορισμού στοιχείων για την ατομική ταυτότητα, αυτοεκτίμησης και σεβασμού των άλλων.

Επιμέλεια Σύνταξης: Ηelen Skiada